Czym jest uważność?

12 stycznia 2021

Od dłuższego czasu w dziedzinie rozwoju osobistego przewija się termin: uważność. Uważność (ang. Mindfulness) możemy opisać słowami prof. Jona Kabat Zinna jako „Szczególny rodzaj uwagi: świadomej, skierowanej na obecną chwilę i nieosądzającej”. Docelowym przeznaczeniem tej praktyki była redukcja stresu o różnym podłożu. I zdecydowanie ten efekt w badaniach przytoczonego Zinna osiągnięto. Dodatkowo na przestrzeni lat zaobserwowano inne efekty uboczne. Mindfulness  m.in. poprawia nastrój, wzmacnia system odpornościowy, przyczynia się do bardziej pozytywnego postrzegania siebie i mniej emocjonalnego reagowania na sytuacje trudne. Dodatkowo po ukończeniu 8-tygodniowego programu MBSR, u jego uczestników zaobserwowano obecność funkcjonalnych i strukturalnych zmian w mózgu, szczególnie w obszarach związanych z doświadczaniem obniżonego nastroju, lęku czy bólu.

Na pewno słyszałaś określenie “być tu i teraz”. Na pewno mniej więcej rozumiesz o co w tym chodzi, jednak współczesny świat zdecydowanie nam to utrudnia. Częstym rozpraszaczem jest internet i media społecznościowe, które po prostu uzależniają i powodują, że nasz mózg pracuje na innych obrotach. Mamy usilną potrzebę sprawdzenia ich, scrollowania tablicy, odczuwamy niepokój bez nich, jesteśmy zdekoncentrowani i poddenerwowani. O ile w czasie pandemii możliwość utrzymywania kontaktu z bliskimi przez internet jest błogosławieństwem, to w normalnym już nie. Bywa, że nie mamy już potrzeby widywać się na żywo, a na spotkaniach lista tematów jest ograniczona bo przecież wszystko omówiliśmy już na messengerze.

Cierpimy na regularne przebodźcowanie, choć nie zdajemy sobie z tego sprawy, bo umyka nam wszystko wokół. Cierpimy również na życie w biegu, nadmiar obowiązków, stres i wypalenie zawodowe.

Mindfulness to lekarstwo na ten stan, prawdziwe spa dla naszej głowy, które jest niczym haust niesamowicie czystego powietrza. Obrazowo wygląda to tak, jak uczestniczenie w ruchu drogowym, pędzicie samochodem, denerwując się na innych i okoliczności.  A teraz wyobraź sobie, że siedzisz na ławce przy tej drodze i spokojnie obserwujesz kierowców w autach. Widzisz ich emocje, ale nie oceniasz. Jesteś uważna i spokojna, nie bierzesz udziału w tym wyścigu, ale go obserwujesz. Nie ulegasz presji, ale ją dostrzegasz i dajesz odejść, tak jak odjeżdżającym autom. Jesteś UWAŻNA.

Narzędziem do praktykowania mindfulness jest medytacja, jednak wiele osób jest do niej wciąż sceptycznie nastawiona. Najprostszą techniką praktykowania uważności jest obserwowanie swojego oddechu. Jedyne co musisz zrobić to skupić się na swoim oddechu, przez 1 minutę. Zacznij oddychać powoli. Gdy weźmiesz wdech dolicz do 6, a następnie zrób powolny wydech, pozwalając ujść nagromadzonemu napięciu na zewnątrz. Prawdopodobnie będą pojawiać się różne myśli, trudność w skupieniu się, ale jest to normalne. Nie zrażaj się! Oddychaj przez nos, przeponą, a wydech ustami.To banalnie prosta, ale naprawde skuteczna technika.

Inny zaskakujący sposób to smakowanie posiłku. Bez oglądania telewizji, spoglądania na telefon. Przyjrzyj się temu, co jesz, pomyśl nad składnikami, może wyczujesz przyprawy, może kojarzą Ci się z czymś. Zatrzymaj się nad nim i po prostu skup się wyłącznie na smakowaniu. Wbrew pozorom to nie jest łatwe, ale jak najbardziej możliwe. Zdziwisz się, jak przyjemna to będzie odskocznia dla mózgu.

Praktykować uważność możesz również poprzez pełną obecność w nudnych czynnościach. To działa, naprawdę! W przypadku zmywania naczyń czy sprzątania działamy na automacie, a przede wszystkim zatapiamy się w naszych myślach, “międlimy” je. Dobrze, jeśli są one pozytywne, ale częściej niestety nie są. Analizujemy, przeżywamy, wspominamy, co powoduje, że nasz umysł znowu się przegrzewa. Możemy za to spróbować skupić się na wykonywanej czynności. Choć brzmi to absurdalnie, ale możesz przyjrzeć się dokładniej ubraniom podczas składania lub poobserwować naczynia podczas zmywania. Ruch rąk, porządkowanie i obserwowanie przestrzeni, przy okazji możesz bardziej docenić czyste miejsce i swoją pracę.

Mindfulness możesz zastosować także przebywając na zewnątrz poprzez uważną obserwację otoczenia. Jeżeli usiądziesz na ławce w parku to spróbuj poobserwować drzewa, wsłuchać się w odgłosy, spojrzeć na niebo. To może być naprawdę odkrywcze.

Co da Ci praktykowanie uważności? Przede wszystkim pozwala nam uczyć się redukować i identyfikować stres, lepiej znosić lęk i trudności, oraz, do pewnego stopnia, kontrolować własne uczucia i wrażenia. Jednak nie blokując je, ale po prostu akceptując. Dzięki uważności lepiej poradzisz sobie i w biznesie i w życiu osobistym. Być może przestaniesz ulegać gwałtownym emocjom, które przysparzają problemów. Docenisz też to, co masz, a także przyjrzysz się swojemu życiu z dystansem.

„Ćwicząc uważność zaczynamy dostrzegać więcej. Najczęściej z mgły wyłaniają się wtedy dobre, wartościowe momenty, które wcześniej umknęły naszemu racjonalizującemu, zabieganemu umysłowi, skupionemu na wyszukiwaniu i usuwaniu przeszkód. A kiedy już dostrzegamy momenty radości, spokoju i szczęścia, możemy je – wiadomo – docenić i zmienić nastawienie do swojego życia – nie oczekiwać kolejnych trudności, ale otworzyć się na (również do nas przychodzące, choć wcześniej niezauważane) dobro.” Jon Kabat-Zinn

Dzięki mindfulness zbudujemy bardziej wartościowe relacje, ponieważ nauczysz się lepiej wsłuchiwać w drugą osobę i okazywać jej empatię, być może też nie oceniać zbyt pochopnie, okazać jej więcej życzliwości.

Oto książki, które warto przeczytać:

Gdziekolwiek jesteś, bądź – Jon Kabat-Zinn

Mindfulness. O sztuce uważności. Thomas Roberts

Nawyki zen. Mała książka na resztę życia Leo Babauta

Wykłady:

https://www.youtube.com/watch?v=zFg7aLGDKxc

https://www.youtube.com/watch?v=6yc9rvPcTC4

Animowany poradnik medytacji

https://www.netflix.com/pl/title/81280926

Autorka: Aleksandra Biszczad

Dziennikarka i fotografka. Od 8 lat zajmuje się mediami społecznościowymi małych i dużych marek, a dokładnie tworzeniem contentu. Z tego dużego obszaru wyłoniły się dwie pasje, pisanie i fotografowanie. Zarówno teksty, jak i zdjęcia mają wspólny mianownik, ich zadaniem jest dostarczenie dobrych emocji, ciesząc oko i pobudzając ciekawość. Powolutku buduje własne miejsce w sieci: https://www.instagram.com/wdobrejoprawie/

O Szkole Liderek

Naszą misją jest wspieranie Kobiet w stawaniu się liderką własnego życia, czyli  osobą wychodzącą z inicjatywą i realizującą własne pomysły.